พิพิธภัณฑ์เหล็กน้ำพี้

เหล็กน้ำพี้ พิพิธภัณฑ์เหล็กน้ำพี้ | ของดีจากจังหวัดอุตรดิตถ์

เหล็กน้ำพี้

เหล็กน้ำพี้ เป็นเหล็กที่มีชื่อเสียงขจรกรไกล เป็นที่ต้องการของชาวไทยมาแต่โบราณแล้ว เหล็กน้ำพี้เป็นเหล็กที่มีน้ำหนักที่มากกว่าเหล็กทั่วไป  เมื่อทำเป็นอาวุธจะมีความคม ความเหนียวเป็นพิเศษ ไม่เป็นสนิม ถูกยกให้เป็นเหล็กที่ดีที่สุดในประเทศไทย จนกระทั้งมีคำพูดที่กล่าวถึงมาแต่โบราณว่า ดาบชั้นดีต้องมีสีเขียวปีกแมลงทับ ซึ่งทำจากเหล็กน้ำพี้ จากสมัยโบราณเหล็กน้ำพี้ยังมีคุณไสย เป็นส่วนผสมในการสร้างพระเครื่องที่โด่งดังหลายรุ่น และยังเป็นที่หมายปองของทหารไทยในสมัยก่อนในการทำดาบ อาวุธคู่กายเช่น พระแสงของ้าวของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช  ดาบนันทกาวุธของพระยาพิชัยดาบหัก ดาบล้างอาถรรพ์ของพระนารายณ์มหาราชเป็นต้น เหล็กน้ำพี้ ชื่อนี้มีตำนาน หรือในนิทานพื้นบ้านเรื่องขุนข้างขุนแผนยังเขียนบรรยายการทำดาบฟ้าฟื้นของขุนแผนที่มีส่วนผสมของเหล็กน้ำพี้อีกด้วย เหล็กน้ำพี้ เกิดขึ้นจากเหล็กที่ถูกสกัดมาจากบ่อพระแสงและบ่อพระขรรค์ บ่อพระแสงเป็นบ่อดินขนาดใหญ่ เป็นบ่อที่มีคุณภาพแร่ดีกว่าบ่ออื่นๆ จึงสงวนไว้สำหรับทำพระแสงดาบถวายสำหรับพระมหากษัตริย์เท่านั้นจึงมีชื่อว่าบ่อพระแสง และบ่อพระขรรค์เป็นบ่อดินขนาดย่อม บรรพบุรุษได้สงวนไว้สำหรับทำพระขรรค์ของพระมหากษัตริย์เท่านั้น จึงได้ชื่อว่าบ่อพระขรรค์ ตั้งอยู่ที่อำเภอทองแสนขัน จังหวัดอุตรดิตถ์ ตั้งห่างจากตัวเมืองอุตรดิตถ์ประมาณ 20 กิโลเมตร เป็นสถานที่ท่องเที่ยวในทองแสนขันเลยก็ว่า ถัดไปมีพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านบ่อเหล็กน้ำพี้ ที่แสดงการทำดาบในสมัยก่อน และสิ้นค้าที่ทำจากชาวบ้านในพื้นที่น้ำพี้นี้ สมัยก่อนที่ทำดาบให้พระมหากษัตริย์ไทย จะมีใบให้ชาวน้ำพี้ขุดเหล็กน้ำพี้ขึ้นมา ทำให้ชาวบ้านน้ำพี้มีการขุดแร่เหล็กน้ำพี้มาทำดาบและเครื่องใช้เพื่อใช้ประกอบอาชีพทำมาหากิน บ่อเหล็กน้ำพี้มีทั้งบ่อเก่าและบ่อใหม่ บ่อเก่าจะอยู่ในป่าข้างหลังบ่อใหม่ที่มีการขุดขึ้นมาเมื่อประมาณ 60-70 ปีนี้  และยังมีศาลเจ้าพ่อบ่อเหล็กน้ำพี้ ที่เป็นที่เคารพและสักการะของชาวบ้านน้ำพี้และเขตพื้นที่ใกล้เคียง โดยชาวบ้านที่นับถือต่างเชื่อว่าเจ้าพ่อน้ำพี้เป็นผู้ค้นพบเหล็กน้ำพี้เป็นผู้แรก ในตำนานเล่าว่า ครั้งหนึ่งมีพี่น้อง 2 คนเป็นเด็กกำพร้า พ่อได้มีเมียใหม่ และแม่เลี้ยงไม่ชอบลูกเลี้ยงทั้ง 2 คนจึงให้พ่อของเค้าไล่ออกจากบ้านมา เมื่อทั้ง 2 ออกจากบ้านก็ทำอาชีพปลูกผักเลี้ยงสัตว์ วันหนึ่งมีวัวหลุดออกมาจากคอกจึงได้เก็บหินมาขว้างไล่กลับคอก แต่หินทะลุหัววัวตายทันทีจึงสงสัยและเก็บหินที่ได้มาดูรู้ว่าเป็นเหล็กจึงตีเป็นมีดอีโต้ถวายให้เจ้าเมือง เจ้าเมืองเห็นจึงไม่รับเพราะตนมีอาวุธมากอยู่แล้ว พี่น้อง 2 คนน้อยใจจึงได้กดมีดที่ท้องพระโรงมาตามทาง ท้องพระโรงเป็นรอยขาด 2 ซีก เจ้าเมืองเห็นจึงให้ไปตามพี่น้อง 2 คนมาเพื่อขอมีดอีโต้ แต่พี่น้อง 2 คนนั้นทิ้งลงในบ่อน้ำไปแล้ว เจ้าเมืองจึงสั่งให้ดำลงไปงมหา ปรากฏว่าทหารที่ลงไปนั้นตายเพราะถูกมีดอีโต้บาด ทำให้บ่อน้ำนั้นมีชื่อว่า บ่อสามพัน ที่ตั้งอยู่ใกล้ๆ บ่อเหล็กน้ำพี้อีกด้วยRead More